Ontginning van het veen in de Middeleeuwen
|
|
Een prehistorisch veenmeer dat bij Offenwier lag is verland. Om toch water uit het achterland te kunnen afvoeren heeft men waarschijnlijk de natuurlijke geul die er doorheen liep uitgediept.4 Ter plaatse is een merkwaardige structuur in de verkaveling zichtbaar. Aan de noord- en westkant van Snits was het effect van de ontginningen uit de Romeinse tijd nog merkbaar. Door bodemdaling was het landschap verdronken en bedekt met klei en veen van het Tinga-complex.
Hoe dat westelijke landschap er uit heeft gezien; waar de slikvlaktes van Marneslenk en Middelzee precies in het landschap hebben gelegen, is niet helemaal duidelijk. Terponderzoek waarbij vondsten van kleiafzettingen met schelpen zijn gedaan en ook venige rietbegroeiďngen zijn aangetroffen, wijzen in de richting van een mozaďek, een soort Waddenachtig landschap met slikvlakten, stukken kwelder en rietmoerassen, het geheel doorsneden met kweldergeulen. Het gebied was tot aan het einde van de 7e eeuw n.Chr. onbewoonbaar. Daarna was er weer enige activteit. Vanaf sommige oude terpen werd het Tinga-veen vergraven o.a. voor zoutwinning.
De zee bleef nog tot in de 12e eeuw actief in het gebied, hoewel in latere jaren het zeewater vooral via de Zuiderzee vanuit het zuiden binnen kwam. Er werd veel klei afgezet waardoor de kleine huisterpen uit de Romeinse tijd onder het maaiveld verdwenen. Soms werd door krachtige getijdenstromen de klei van de toplaag van een terp afgespoeld.5 De namen van enkele dorpen die tegenwoordig in het gebied liggen, herinneren nog aan de invloed van de Middelzee: Nylân (nieuwland), Folsgeare (geare = landpunt), Easthim (oostelijk aan een baai of inham van de Middelzee - him kan ook zijn bedijkt aangewonnen land), Pikesyl (syl = sluis).6
Verder ...
