Verlanding van een sloot

Zomerbeeld van de verlanding van een verbindingssloot in Reid om 'e Krite, Alde Feanen.

Een verveend gebied is als het ware gereset, de volledige begroeiing met planten moet opnieuw beginnen. Dat gaat volgens een bepaalde volgorde die in de ecologie sucessie wordt genoemd. Hoe de sucessie verloopt is afhankelijk van de beschikbaarheid van meststoffen, het type bodem en de invloed van de mens. In laagveengebieden verloopt de sucessie kort door de bocht in de volgende stappen: open water → verlanding → rietmoeras → moerasbos → hoogveenbos. In dit geval is het beginpunt een door de mens gegraven sloot in een veengebied.

Zoals blijkt uit wat hierboven is geschreven, verloopt verlanding niet altijd volgens hetzelfde patroon en met dezelfde soorten. Veel hangt af van factoren zoals de diepte van de bodem, de steilte van de oever en de ondergrond. Ook de hoeveelheid voedingsstoffen in het water speelt een belangrijke rol: is het voedselarm (oligotroof), matig voedselrijk (mesotroof) of voedselrijk (eutroof)? Het water in deze sloot is eutroof.
Zodra het open water is verland, heeft de mens een aanzienlijke invloed op de verdere ontwikkeling van het gebied. Het beheer is hierbij van groot belang: wordt er gemaaid? Wanneer en hoe vaak vindt dit plaats? Is er sprake van waterpeilbeheer? Welk type water wordt in het gebied toegelaten? Al deze factoren dragen in een laagveenmoeras bij aan het ontstaan van een lappendeken aan biotopen in verschillende stadia van successie.
Er zijn terreintjes met bos, open water, rietlanden en bloemrijke graslanden... allemaal in uiteenlopende stadia van ontwikkeling, die samen het laagveenmoeras vormen. Om deze variatie te behouden, is zorgvuldig terreinbeheer belangrijk.

Natuurlijke successie komt niet enkel voor in veengebieden. Alle bodemtypen hebben een eigen ontwikkeling van de flora, te beginnen met pioniers die zich vestigen in een kaal landschap en eindigend in een climaxstadium.

Keywords: Sucessie, Verlanding, Sloot, Zomer, Krabbenscheer, Kikkerbeet, Kleine watereppe, Moerasandoorn, Kroos, Riet, Reid om 'e Krite, Alde Feanen

Rintjema et al. 2001. fig.4.2 vereenvoudigd successieschema