Dokkumer vestingwerken, Dwinger van het Westerbolwerk

Dwinger van het Westerbolwerk

Dokkum speelde aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog een belangrijke rol. De stad was door Caspar de Robles versterkt maar viel in 1572 korte tijd in handen van de Watergeuzen. De Spanjaarden kregen de stad weer onder controle met behulp van een Waals leger dat moordend en plunderend de stad innam en daarna grotendeels platbrandde. Uiteindelijk werd de stad onder leiding van Joost van Schouwenburg voor de Staatsen ingenomen. In 1579 sloot de stad zich aan bij de Unie van Utrecht. Omdat Dokkum van strategisch belang was werden tussen 1581-1582 de stadswallen in de huidige vorm aangelegd. In 1597 vestigde de Friese Admiraliteit zich in Dokkum maar in 1644 werd deze naar Harlingen verplaatst omdat die stad betere faciliteiten kon bieden.

In de 16e eeuw hadden sommige Friese steden muren of wallen. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog raakten de wallen achterhaald en werden uitgebreid en verbeterd. Muren bleken slecht bestand tegen kanonskogels dus werden er hoge aarden wallen met grachten aangelegd. De toegangswegen tot de stad konden worden afgesloten met soms indrukwekkende poortgebouwen. Deze verhoogden ook het aanzien van de stad. Aan de wallen kwamen puntvormige uitstulpingen, Bastions of Bolwerken. In Fryslân en Groningen worden deze ook Dwingers genoemd. Vanaf een Bastion kon men de vijand die de wallen van de stad probeerde aan te vallen, vanuit verschillende hoeken onder vuur nemen. De bedoeling van de vestingwerken was om met een zo klein mogelijke verdedigingsmacht zoveel mogelijk slachtoffers te maken. De bolwerken van Dokkum hebben echter nooit dienst gedaan omdat de rol van de Spanjaarden in Friesland rond 1590 al vrijwel was uitgespeeld.

In Dokkum zijn de vestingwerken vrij goed bewaard gebleven. Op de foto is het noordwestelijke bastion afgebeeld, Bastion II, de ruitvorm van de uitstulping is goed te herkennen.



Keywords: Vol, Bastion, Bolwerk, Vestingwerken, Tachtigjarige Oorlog, Dokkum

Fryslansite ©Hendrik van Kampen