Bodem ten noorden van Wommels

Bodem bij Wommels

In het hart van het Friese kleigebied, bij Wommels, is bij werkzaamheden aan de N359 een meters diep gat gegraven. Dit biedt een uniek kijkje in de vroegste geschiedenis van het zeekleilandschap. Opvallend is de donkere laag veen in de wand van het gat. Die veenlaag is ongeveer 5000 jaar oud. Bij een vertragende zeespiegelstijging vormden zich kwelders aan de kust en verdronk het zandlandschap dat er achter lag. In het verdronken landschap kreeg de vorming van hoogveen een kans. Tussen Wommels en Kubaard lag ook een forse veenkoepel. Door de langzaam verdergaande zeespiegelstijging verdween het veen onder een dikke laag zeeklei. Er ontstonden brede kwelders die uiteindelijk boven de gemiddelde zeespiegel konden uitgroeien. In de IJzertijd, ongeveer 2650 jaar geleden (600 v.Chr.) waren de kwelders zo hoog opgeslibd dat mensen er konden wonen. Op de foto zien we de lagen: onder zand, daarop een laag veen en daar weer overheen de zeeklei.

Bronnen:
Paleografische kaart van Nederland 2750 v.Chr. - P. Vos, M. van der Meulen, H. Weerts en J. Bazelmans 2018
Sporen van ijzertijdbewoning in de terpzool van Wommels-Stapert - J.M. Bos, H.T. Waterbolk, J. van der Plicht en E. Taayke

Keywords: Fryslân, Friesland, Wommels, Bodem, Profiel, Dwarsdoosnede, Lagen, Zeeklei, Veen, Zand, Gat, Graven, Werk, N359, Westergoawei, Tunnel

Fryslansite ©Hendrik van Kampen