Pingoru´nes op de Duurswouderheide





Animatie van de opkomst en ondergang van een Pingo.
Even wachten tot het filmpje is geladen, dan kan je hem met de muis op het plaatje laten bewegen.



Pingoru´nes zijn een overblijfsel van de ijstijd. Nadat de gletsjers zich uit FryslÔn hadden teruggetrokken bleef het klimaat toch nog lange tijd koud. De bodem was permanent bevroren. In deze situatie kan water van een ondergrondse kwelwaterstroom, die plaatselijk dicht bij de oppervlakte komt, bevriezen. Door de voortdurende aanvoer van water vormt zich in de bodem een ijslens. De groeiende lens drukt de aarde naar de zijkant weg. Op een gegeven moment glijdt de aarde, die de lens aan de bovenkant bedekt, er vanaf. De lens smelt dan. Tenslotte blijft de plaats waar de lens ooit was, zichtbaar als klein rond meertje.

Later, als het klimaat warmer wordt kan zo'n meertje verlanden en dichtgroeien met veen. Het is dan niet zo gemakkelijk meer om ze in het landschap te herkennen. Door het uitgraven van het veen in het verleden is een aantal pingoru´nes nu weer meertjes geworden. Vroeger werden ze daarna vaak gebruikt als drinkplaats voor het vee. Tegenwoordig is dat niet meer nodig en moeten ze af en toe worden uitgebaggerd om te voorkomen dat ze opnieuw verlanden. Op de hogere zandgronden zijn ook droge pingoru´nes te vinden.









© www.fryslansite.com